Ewa Buczyńska
Przyroda - Scenariusz
http://hosting.zeta-producer.com/customer-152132-1191919305/przyroda-scenariusz.html

© 2013 Ewa Buczyńska
 
 
 

Przyroda - Scenariusz

Klasa I – edukacja przyrodnicza

 

Tematyka: Rośliny i zwierzęta żyjące w lesie, znaczenie i ochrona tego środowiska przyrodniczego.

 

Tematyka umożliwia rozwijanie rozumienia i poszanowania świata roślin i zwierząt.

 

Dział: programowy: Las. Życie w lasach.

 

Cele ogólne:

1.    Rozpoznawanie roślin i zwierząt żyjących w lesie.

2.    Znajomość zmian zachodzących w świecie roślinnym i zwierzęcym zależnie od zmieniających się pór roku.

3.    Zauważanie pożytku, jaki las przynosi środowisku.

4.    Świadomość zagrożeń, jakie człowiek może napotkać w lesie (niebezpieczne zwierzęta, trujące rośliny).

5.    Dostrzeganie zagrożeń ze strony człowieka, które mogą szkodzić temu środowisku przyrodniczemu (zaśmiecanie, pożary).

6.    Potrzeba ochrony lasu.

Cele operacyjne:

Dziecko:

- zna nazwy kilku roślin i zwierząt żyjących w lesie,

- rozpoznaje te rośliny na ilustracjach i w naturze,

- zna strukturę lasu,

- umie rozpoznać las na mapie Polski,

- wie, jak zwierzęta i rośliny przygotowują się do zimy,

- rozumie potrzebę dokarmiania zwierząt w zimie,

- wie, jaki pożytek przynosi las środowisku,

- wie, jak unikać zagrożeń, które można napotkać w lesie,

- wie, jakie są zagrożenia dla lasu ze strony człowieka,

- dostrzega konieczność dbania o las,

- wie, jak należy się zachowywać w lesie.

 

Metody nauczania – uczenia się, formy organizacji pracy:

Metody problemowe, operatywne (poprzez działanie), asymilacji wiedzy (pogadanka, opis, praca z tekstem), waloryzacyjne (poprzez przeżywanie),  praca zbiorowa i grupowa, bezpośrednie zapoznanie się z lasem na wycieczce.

 

I faza – PRZYGOTOWANIE

 

Czynności nauczyciela:

1.    Zorganizowanie wycieczki do Izby Leśnej w Niepołomicach.

2.    Zorganizowanie wycieczki do lasu np. do Lasku Wolskiego (w lecie i w zimie).

3.    Przydzielenie dzieciom zadań do wykonania podczas wycieczki (zbieranie eksponatów: liści, szyszek, nasion, patyczków, robienie zdjęć).

 

Czynności uczniów:

1.    Robią zdjęcia lub zbierają eksponaty podczas trwania wycieczki do lasu.

2.    Aktywnie uczestniczą w wycieczkach.

3.    Sadzą drzewko w szkółce leśnej.

4.    Poznają pracę leśników.

 

Uwagi:

Podczas wycieczki do Izby Leśnej dzieci zapoznają się z  zasadami zachowania się w lesie (cisza, nie wolno niczego zrywać, niszczyć, palić ogniska), z budową lasu (budowa warstwowa: runo leśne, podszyt i korony wysokich drzew), ze zwierzętami w nim żyjącymi (lisy, dziki, sarny, zające, wiewiórki, dzięcioły), z roślinami (drzewa iglaste i liściaste, jagody, jeżyny, maliny, mchy, paprocie), z funkcjami lasu (produkuje tlen, oczyszcza powietrze z dwutlenku węgla, dostarcza rośliny lecznicze, jagody, grzyby, jest miejscem wypoczynku, źródłem drewna). Obejrzą filmy edukacyjne, np. na temat „Jak się zbiera szyszki?”, spotkają się z leśnikiem i poznają pracę osób zajmujących się lasem. Posadzą drzewka w szkółce leśnej.

Strona internetowa Izby Leśnej w Niepołomicach: http://niepolomice.krakow.lasy.gov.pl

Na wycieczce do lasu dzieci mogą bezpośrednio dotknąć, posłuchać, zobaczyć las. Muszą w tym celu zachowywać się bardzo cicho. Zbierają tylko to co leży na ziemi, nie łamią gałęzi, nie obrywają liści z drzew.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II faza – PROJEKTOWANIE

 

Czynności nauczyciela:

1.    Pokazanie mapy Krakowa, Polski, na których uczniowie mogą zobaczyć, jak dużo jest lasów.

2.    Sformułowanie problemu: Co by było, gdyby nie było lasów?

3.    Zadawanie pytań otwartych na temat:

- jaki pożytek mamy z lasów? (tlen, odpoczynek, drewno, owoce, rośliny lecznicze, mieszkanie dla zwierząt...)

- jak wyobrażasz sobie świat bez lasów?

- jak dbać o las i jego mieszkańców?

4.   Przygotowanie krzyżówki utrwalającej znajomość nazw zwierząt i roślin leśnych.

 

Czynności uczniów:

1.    Rozpoznają las na mapie.

2.    Odpowiadają na pytania nauczyciela, wymyślając różne odpowiedzi, zgodnie ze swoją wiedzą i doświadczeniem.

3.    Znajdują odpowiedź na zagadki zadawane przez nauczyciela i rozwiązują krzyżówkę z hasłem „Chrońmy lasy”.

 

Uwagi:

Nauczyciel stosuje system pytań dywergencyjnych (otwartych), na które dzieci odpowiadają również w sposób otwarty. Wymyślają wiele różnych odpowiedzi. Odpowiedzi te nauczyciel zapisuje w sposób symboliczny – hasło lub obrazek. Nauczyciel może uszczegóławiać problem pytając np.: Co by było, gdyby nie było sosen, dzików, drzew?

Zagadki do krzyżówki:

Ostrym dziobem w drzewo stuka, owadów pod korą szuka. (dzięcioł)

Berecik czerwony ma w białe kropeczki, nie chcą go brać dzieci ani wiewióreczki.

Ale mech zielony gwarzy: Patrzcie, jak mi z nim do twarzy. (muchomor)

W lesie go spotkasz i zdziwisz się srodze, bo on ma kapelusz, ale gdzie? Na nodze! (grzyb)

Co to za smukłe drzewa, z korą jak śnieg białą?

I suknie z drobnych listków na wiosnę przywdziewają. (brzozy)

Zwierz ten nosi z rogów wieniec, bo waleczny jest szalenie.

Gdyby miał zielone liście , to zjadłby je oczywiście. (jeleń)

Miękkie igliwie gubi w jesieni, na wiosnę znowu się zazieleni. (modrzew)

Czarne koraliki znalezione w lesie zabrał Jaś do kanki i do domu niesie. (jagody)

Ma go w sobie pliszka, listek, list i liszka! Szukaj go więc, nie trać czasu, bo ucieknie ci do lasu. (lis)

Słuchy ma długie, a skoki rącze, dobrym biegaczem jest nasz … (zajączek)

Drzewo iglaste, drzewo żywiczne, wysokopienne, podniebne, śliczne.

Zawsze zielone, zima czy wiosna, igły ma długie, bo to jest… (sosna)

Na jabłoni rosną jabłka, a na gruszy gruszki.

A co rośnie na sośnie, sam odgadnąć musisz! (szyszki)

Hasło: Chrońmy lasy.

Obrazki do krzyżówki:

rap-style:square'>   rap-style:square'>

 

rap-style:square'>   rap-style:square'>

 

rap-style:square'>   rap-style:square'>

 

rap-style:square'>   rap-style:square'>

 

rap-style:square'>   rap-style:square'>

 

rap-style:square'>   rap-style:square'>

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

III faza – REALIZACJA

 

Czynności nauczyciela:

1.    Podział klasy na 4 grupy, z których każda robi makietę lasu widzianego pod innym kątem (las zimą, las w lecie, las iglasty, las liściasty jesienią).

2.    Dostarczenie gazet, z których dzieci mogą wykorzystać ilustracje do makiet.

3.    Zorganizowanie spotkania z leśnikiem, sadzenie drzewka w ogrodzie szkolnym (wiosną lub wczesną jesienią).

4.    Inspirowanie dzieci do dbania o zwierzęta i o rośliny w lesie i nie tylko w lesie poprzez dokarmianie zwierząt w zimie (siano dla saren, nasiona dla dzików, wiewiórek, ptaków).

4.    Zainicjowanie wykonania karmników i umieszczenia ich za oknem klasy.

5.    Przyniesienie dzieciom nagrań z odgłosami lasu.

 

Czynności uczniów:

1.    W podziale na grupy wykonują makiety lasu, wykorzystując eksponaty lub zdjęcia z wycieczki oraz ilustracje z gazet. Następnie omawiają na forum klasy swoje dzieła.

2.    Sadzą drzewko w ogrodzie szkolnym pod kierunkiem nauczyciela lub zaproszonego leśnika.

3.    Wykonują różne karmniki (z drewna, z butelki plastikowej, z tacek do grilla i ze sznurków) oraz przynoszą do karmienia ptaków różnoraką karmę (ziarna zbóż, słonecznika, orzechy, żołędzie). Następnie dokarmiają i obserwują ptaki zimą.

4.    Słuchają i rozpoznają odgłosy lasu puszczane przez nauczyciela.

 

Uwagi:

Faza realizacji musi być podzielona na kilka odrębnych lekcji uzależnionych od pory roku. Na makietach uczniowie przyklejają rośliny uwzględniając warstwową budowę lasu oraz umieszczając tam w odpowiednim miejscu zwierzęta żyjące w lesie.

Spotkanie z leśnikiem może być pretekstem do przypomnienia sobie, powtórki wiadomości, które dzieci uzyskały już na wycieczkach oraz w trakcie wcześniejszych lekcji.

 

 

 

 

 

 

 

 

IV faza – PODSUMOWANIE

 

Czynności nauczyciela:

1.    Pokazanie kontrastowych obrazów lasu:

piękny obraz lasu wg Iwana Szyszkina

rap-style:square'>

 oraz las pełen śmieci

rap-style:square'>

– który las bardziej się dzieciom podoba? Jakie te obrazy wyzwalają emocje?

2.    Rozmowa ukierunkowana na temat: Jak nie należy zachowywać się w lesie?, Jak należy zachowywać się w lesie? Zaczynanie zdań niedokończonych np.: W lesie nie wolno…, W lesie można…, Nie zrywam grzybów, których…, Gdy zobaczę w lesie sarnę…, Gdy krzyczę w lesie…

3.    Odczytanie wiersza M. Przewoźniak „Ogłoszenie”

Bardzo proszę drogie dzieci,

By nie brudzić i nie śmiecić,

Zrezygnujcie też z łamania,

Obrywania i deptania,

Jeże, sowy i jelenie,

Proszą o ich nie straszenie,

A poza tym, witam WAS

Podpisano: LAS.

 

4.    Przygotowanie makiety drzewa, na której dzieci umieszczą prośby lasu.

 

Czynności uczniów:

1.    Wypowiadają się na temat dwóch obrazów lasu, pokazują bogatą mimiką, jakie emocje mogą one wzbudzać.

2.    Dokańczają zdania w sposób, który świadczy o ich znajomości zasad zachowania się w lesie.

3.    Wymyślają prośby lasu oraz przyklejają je na makiecie drzewa na tablicy.

 

V faza – PLANOWANIE

 

Czynności nauczyciela:

1.    Zachęca do stworzenia albumów „Życie lasu”, w których uczniowie będą umieszczać ilustracje, zdjęcia, zasuszone rośliny oraz wszelkie obrazy mające związek z lasem.

2.    Zaprasza gościa np. prezesa Ligi Ochrony Przyrody, który spotka się z dziećmi i wręczy im odznaki lub legitymacje Członków Ligi.

 

Czynności uczniów:

1.    Zaciekawieni tematem tworzą w domu albumy oraz przynoszą je na lekcje, by pokazać innym uczniom i nauczycielowi.

2.    Chętnie spotykają się z gośćmi oraz aktywnie uczestniczą w ochronie przyrody.

 

Uwagi:

Pamiątkowe zdjęcie z prezesem LOP może znaleźć się na gazetce szkolnej, a dzieci zachęcone otrzymanymi legitymacjami będą chętniej dbały o las i przyrodę.